خانه / اختلالات روانشناسی / اضطراب جدایی در کودک

دانلود کارگاه های یک فراکاو:

++ کارگاه آموزشی درمان مشکلات جنسی (سکس تراپی)

++ دانلود کارگاه مشاوره ازدواج و خانواده

++ دانلود کارگاه طرحواره درمانی دکتر حمیدپور

++ دانلود دوره کاربردی درمان اختلالات اضطرابی

++ دوره تکمیلی درمان شناختی رفتاری اختلالات روانی

++ دانلود دوره درمان اختلالات روانی با رویکرد شناختی رفتاری – CBT :

++ دانلود دوره کاملا کاربردی درمان مشکلات جنسی زوجین و زوج درمانی

++ دانلود کارگاه بازی درمانی play therapy

===========================================

اضطراب جدایی در کودک

اضطراب جدایی شایع‌ترین اختلال اضطرابی در کودکان و نوجوانان زیر ١٨ سال می‌باشد. هسته اصلی و زمینه‌ای این اختلال، اضطراب و نگرانی شدیدی است که کودک هنگام جدا شدن از اشخاص مهم زندگی خود افرادی که کودک شدیدا به آنها دلبستگی دارد که به‌طور عمده شامل مادر و پدر می‌گردد تجربه می‌کند.
اضطراب جدایی در کودک

• نشانه¬ها (ملاک¬های تشخیصی DSM- IV)
اضطراب افراطی و نامتناسب با سطح رشدی در رابطه با جدایی از خانه و یا کسانی که فرد به آن¬ها دلبسته است و همراه با سه نشانه از نشانه¬های زیر، تشخیص داده می¬شود:
1. ناراحتی مفرط و پایدار در باره ی احتمال بروز خطر قریب الوقوع از دادن اشخاصی که موضوع دلبستگی هستند.
2. دلواپسی مفرط در مورد از دست دادن یا صدمه¬ی احتمالی به افراد مورد دلبستگی اساسی
3. مقاومت پیگیر یا امتناع از رفتن به مدرسه یا جای دیگر به دلیل ترس از جدایی
4. مقاومت یا ترس پایدار و مفرط از تنها ماندن یا ماندن در منزل بدون افرادی که کودک به آنها دلبسته است.
5. مقاومت مفرط و پایدار هنگام جدایی از خانه و افرادی که کودک به آنها دلبسته ، پیش بینی می شود.
6. مقاومت پیگیر یا امتناع از خوابیدن بدون حضور افرادی که کودک به آنها دلبسته و مقاومت از خوابیدن در بیرون خانه
7. کابوس های مکرر مبتنی بر موضوع جدایی
8. شکایت های مکرر از نشانه های جسمانی مانند سر درد ، دل درد، حالت تهوع به هنگام وقوع یا انتظار جدایی از منبع مهم دلبستگی
 مدت اختلال حداقل 4 هفته
 شروع قبل از 18 سالگی
 اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا تخریب عملکرد در زمینه¬ی اجتماعی، تحصیلی، شغلی یا سایر زمینه-های مهم می¬گردد.
 این اختلال تنها در خلال فرایند اختلال فراگیر تحولی اسکیزوفرنیا یا اختلال سایکوتیک دیگری بروز نمی¬کند و در بزرگسالان و نوجوانان با ضوابط اختلال وحشتزدگی توأم با وسعت هراسی مطابقت نمی¬کند.
کودک نگران است که مبادا آسیبی متوجه والد و یا خود او گردد طوری که منجر به جدایی آنها از یکدیگر گردد. او نگران است که والد خود را از دست دهد. می‌ترسد که حادثه‌ای ناگوار و اتفاقی ناخواسته او را از والدش جدا کند، حادثه‌ای مثل تصادف، قتل، گم کردن راه خانه، دزدیدن شدن و … چنین کودکی در مقابل هر وقعه‌ای که منجر به جدایی او از عزیزش گردد مقاومت نشان می‌دهد، مثل: تنها خوابیدن، تنها ماندن در منزل، رفتن به مهد کودک و مدرسه و بیرون رفتن از منزل والدین. به‌طور مثال کودک حاضر نیست شب را در اتاق و رختخواب خودش بگذراند. او گاه با فریاد و اعتراض، گاه با خواهش و التماس و چانه زدن، گاه با والدین بخوابد. حتی اگر والدین با هزاران ترفند او را در اتاق خودش بخوابانند، نیمه‌شبان، آهسته به اتاق خواب والدین پناه می‌برد و جالب اینجاست که حاضر است هر ذلت و خواری را به‌تن بخرد اما در اتاق آنها بماند. حتی فضایی نامناسب در اتاق والدین را به تختخواب شیک و جدید خود و تزئیناتی که مادر برای راضی کردن او در اتاق خودش تدارک دیده ترجیح می‌دهد. ممکن است شب‌ها دچار رویا و کابوس‌هایی وحشتناک با تم جدایی گردد یا بدخواب گشته و خواب منقطعی داشته باشد و پس از هربار بیدار شدن حضور والدین را چک کند. برای کودکانی که اضطراب جدایی دارند رفتن به مدرسه معضل و کشمکشی عذاب‌آور بین کودک و پدر و مادر است، کودک درخواست می‌کند تا در منزل بماند و التماس می‌کند که مدرسه و مهد نرود بماند و التماس می‌کند که مدرسه و مهد نرود و یا با گریه و فریاد، اعتراض خود را در مقابل جدایی نشان می‌دهد و یا دچار علائم جسمی اضطراب مثل سردرد، دل‌درد، سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ شده که منجر به نگرانی والدین و در نهایت ماندن کودک در منزل می‌گردد. هرچه سن کودک کوچک‌تر باشد علائم بیشتری را نشان میدهد. بچه‌های کوچک‌تر معمولا به والد خود می‌چسبند، گریه می‌کنند، التماس می‌کنند، چانه می‌زنند تا از مادر جدا نشوند. کودکان ٨-٥ ساله بیشتر نگران آن هستند که مبادا واقعه و حادثه‌ای مصیبت‌زا برای والدشان امتناع می‌کنند. بچه‌های ١٢-٩ ساله هنگام جدا شدن از والد ناراحتی شدیدی را از خود نشان می‌دهند و نوجوانان بیشتر از علائم جسمی مثل درد، سردرد، حالت تهوع و استفراغ شاکی هستند و با این دلایل از رفتن به مدرسه امتناع می‌کنند. هر چند که تمام کودکانی که از رفتن به مدرسه امتناع می‌کنند اضطراب جدایی ندارند و دلایل دیگری مثل: افسردگی، ترس از مدرسه، ترس از همکلاسی‌ها، معلمان، قوانین و مقررات مدرسه و اختلال سلوک و … می‌توانند علل امتناع کودک از رفتن به مدرسه باشند ولی شایع‌ترین دلیل این مسئله اختلال اضطراب جدایی است.
• شیوع
٥/٥ – ٢/٥ درصد کودکان و نوجوانان زیر 18 سال به این اختلال دچار می¬شوند و در دختران بیشتر از پسران گزارش شده است. شروع ممکن است در سال¬های پیش از مدرسه باشد ولی بیش از همه در سنین 7 تا 8 سالگی دیده می¬شود.
• سیر و پیش¬آگهی
بسته به سن شروع، طول مدت علائم و پیدایش اختلالات اضطرابی و افسردگی سیر اختلال متفاوت است. پیش¬آگهی کودکانی که ضمن احساس ناراحتی شدید در مدرسه حاضر می¬شوند عموماً بهتر از آن¬هایی است که به مدت طولانی از مدرسه غایب می¬شوند. در يك مطالعه و پيگيري روي كودكان و نوجوانان مبتلاء به اختلالات اضطرابي در يك دوره 3 ساله گزارش شد كه 82 درصد آنان در آخر دوره فاقد ملاك¬هاي اختلال اضطرابي بودند. از گروه مورد پيگيري، 96 درصد افراد مبتلاء به اختلال اضطرابي ضمن پيگيري بهبود نشان دادند. اكثر كودكان بهبوديافته ضمن سال اول بهبود يافته بودند سن پائين به هنگام شروع و تشخيص در سنين بالاتر دو عامل پيش‌بيني¬كننده¬ی بهبود آهسته¬تر بودند. با این حال یک سوم افراد تحت مطالعه، ضمن دوره¬ی پيگيري به يك اختلال رواني ديگر مبتلاء شده بودند و 5 درصد آنها به يك اختلال اضطرابي ديگر دچار شده بودند گزارش¬ها حاكي از همپوشي قابل ملاحضه اختلال اضطراب جدايي و اختلالات افسردگي بودند. در اين موارد پيچيده پيش¬آگهي نامساعد است. اكثر مطالعات پيگيري مسائل روش شناختي داشته‌اند و بر روي كودكان بستري و مبتلاء به مدرسه هراسي به عمل آمده‌اند تا كودكان مبتلاء به اختلال اضطراب جدايي خالص. در مورد عاقبت موارد خفيف گزارش زيادي نشده است، چه كودكاني كه بطور سرپائي در مان شده‌اند و چه درمان نشده‌اند. با وجود محدوديت مطالعات، گفته مي‌شود كودك مبتلاء به مدرسه هراسي شديد سال¬ها در برابر رفتن به مدرسه مقاومت مي‌كند.
• سبب¬شناسی
عوامل ژنتیک
قابلیت ارثی قابل توجهی در مطالعات مربوط به اختلالات اضطرابی نشان داده شده است. اختلال هراس تقریباً در یک چهارم وابستگان نزدیک این افراد دیده می¬شود که این رقم در گروه گواه نزدیک به 2 درصد است. مطالعات خانوادگی نشان داده¬اند که فرزندان بیولوژیک والدین مبتلا به اختلال اضطراب، به ویژه اختلال هراس و گذر هراسی، بیشتر در معرض ابتلا به اضطراب جدایی در کودکی هستند. اضطراب جدایی را یکی از ویژگی¬های اختلال افسردگی می¬دانند.
عوامل زیستی
درمورد رابطه¬ی بین صفات- مزاجی گزارش مزاجی به شرمگین بودن غیر ارادی و کناره¬گیری در موقعیت¬های ناآشنا به نظر می¬رسد یک الگوی واکنشی پردوام است و بچه¬های کوچک واجد این تعامل در خطر بالاتری از ابتلا هستند. برای مهارشدگی رفتاری (شرمگینی بسیار شدید) همبسته¬های نوروفیزیولوژیکی وجود دارد. معلوم شده است این گونه کودکان در حالت استراحت تعداد ضربان قلب بیشتری دارند و تحت تأثیر تکالیفی نیازمند تمرکز شناختی ضربان قلب آن¬ها تسریع می-شود.
عوامل روانی اجتماعی
ممکن است چنین بچه¬هایی در خانواده¬های درهم تنیده و مراقبت¬کننده¬ی افراطی دیده شوند. استرس¬های بیرونی زندگی معمولاً با پیدایش این اختلال هم¬زمان است. مرگ یکی از وابستگان، بیماری کودک، تغییر در محیط کودک (انتقال به مدرسه یا محل زندگی تازه) غالباً در سابقه¬ی چنین کودکانی وجود دارد.
عوامل رفتاری
کودک می¬تواند از طریق مشاهده¬ی نحوه¬ی واکنش والدین در برابر موقعیت¬های اضطراب¬آور مضطرب شود و اجتناب را از والدین یاد بگیرد. کودکان مبتلا اکثراً دارای هوش متوسط رو به بالا می¬باشند. خجالتی و متعلق به طبقات بالاتر اقتصادی اجتماعی هستند و در خانه¬هایشان وضعیت عاطفی نسبتاً مطلوبی وجود دارد؛ لذا در خارج از خانه به خصوص در محیط مدرسه احساس راحتی نمی¬کنند.
دیدگاه روان¬تحلیلی
کودک و مادر به شدت به هم وابسته¬اند و ترس کودک ناشی از این وابستگی مفرط است. مادران این کودکان در کودکی خود به مادر وابسته بوده¬اند؛ به همین دلیل با کودک هم¬دردی می¬کنند و به شدت مراقب او هستند و در برابر پرخاش¬جویی-های کودک منطقی و معقول برخورد نمی¬کنند. الگوی دلبستگی این کودکان ناایمن است.
• درمان
1. برای آنکه فرزندتان به هنگام جدایی از شما احساس امنیت نماید بهتر است اعتماد و مهارت مناسب در برخوردهای اجتماعی را به او آموزش دهید. دوست¬یابی و بازی با دوستان در خردسالی ضمن این¬که روابط اجتماعی کودک را گسترش می¬دهد زمینه¬های مناسب برای کاهش وابستگی او به والدین را فراهم می¬کند. پس شایسته است در مواقع مقتضی والدین در فراهم آوردن زمینه¬های لازم برای ایجاد و تقویت این روابط توسط فرزندان خردسال خود اقدام نمایند.
زمانی را به او اختصاص دهید: برای پرورش احساس استقلال و اعتماد به نفس در فرزندتان با ابزار دوستی و توجه از او بخواهید اتفاقات روزمره را برایتان بازگو کند و در این حین توجه شما فقط مختصّ به او باشد.
2. در مورد جدایی با او صحبت کنید: اگر بنا به ضرورتی موقتاً مدتی قصد جدایی از فرزندتان را دارید با او صحبت کنید و به او در مورد جدایی توضیح دهید گفتگو در این زمینه باعث توجیه و قبول منطقی مسائل از جانب وی می¬گردد و مسئله جدایی را راحت¬تر می¬پذیرد. شما با این کار به فرزندتان فرصت خواهید داد تا خودش را با شرایط منطبق کرده و همچنین زمینه¬ای برای شما فراهم می¬شود تا در کنار آمدن کودک با احساساتش و سازگاری با موقعیت پیش¬آمده یاور او باشید.
3. هرگز فرزندتان را بدون اطلاع ترک نکنید: زیرا به اعتماد او نسبت به خودتان صدمه می¬زنید او به تدریج از غیبت¬های مکرر شما متعجب خواهد شد و برای آن به دنبال دلایلی غیرواقعی در ذهن خود خواهد گشت.
4. جدایی را یک امر عادی تلقی کنید: این امر موجب می شود که فرزندتان احساساتش را کنترل کند. اضطراب شما در هنگام جدایی به او نیز منتقل خواهد شد. امکان دارد که بسیاری از ترس¬های کودکان با گذشت زمان از بین برود ولی قدرت آن¬ها برای از کار انداختن فعالیت¬های عادی کودک به حدی است که عملکرد کنونی وی را تحت تأثیر قرار می¬دهد.
5. به ترس¬های کودکان بیش از حد واکنش نشان ندهید: همان طور که نادیده گرفتن ترس¬ها منطقی نیست واکنش بیش از حد نیز عوارض نامطلوبی به دنبال خواهد داشت.
6. همواره به یاد داشته باشید که یک پاسخ منطقی به کودک می¬توانید از پیشرفت اضطراب او جلوگیری کند: با کاهش اضطراب¬های بی مورد انگیزه¬ی فعالیت و تصمیم¬گیری را در کودکان تقویت کنیم.
7. اتفاقات روزمره را برای او پیشگویی کنید: توصیف آن¬چه که در غیاب شما برایش اتفاق خواهد افتاد احساس امنیت بیشتری به او خواهد بخشید.
8. او را هم در جریان وقایع روزمره خود قرار دهید: توصیف فعالیت¬های شخصی شما کمکی برای او در داشتن تصویری از شما خواهد بود.
9. جدایی را برای او به نمایش درآورید: تعدادی از کودکان اگر با استفاده از اسباب بازی¬هایشان و از طریق انواع بازی¬ها جدایی برایشان به تصویر کشیده شود به تدریج در مواجهه با انواع جدایی¬ها احساس آرامش بیشتری می¬کنند.
10. فراموش نکنید که قبل از ترک فرزندتان به او خداحافظی کنید.
11. ممکن است برای کاهش اضطراب شدید کودک نیاز به مداخله دارویی باشد. باید استرس‌های موجود در خانواده مثل طلاق، جدایی، بدرفتاری فیزیکی و هیجانی با کودک و مسائل دیگر مورد بررسی و مداخله قرا گیرد.
12. والدین نقش بسیار مهمی را در درمان ایفا می‌کنند. باید آن‌ها را تشویق کنیم تا نیاز کودک را هم برای امنیت و هم برای زندگی مستقل و غیروابسته بفهمند و درک کنند.
13. برگشت به مدرسه نقشی حیاتی در فرآیند درمان دارد. برای این کودکان مدرسه را به خانه نمی‌آوریم، بهتر است آن‌ها با موضوع ترس خود روبرو شوند، مدرسه رفتن مرتب، اغلب باعث کاهش و بهبود علائم این کودکان می‌گردد نیاز است و ثابت را برای کمک و حمایت کودک جهت رفتن به مدرسه فراهم کنند.
14. همکاری و هماهنگی برای رسیدن به درمان مناسب بین ورانپزشک، خانواده و مدرسه باید وجود داشته باشد.
15. در موارد بسیار شدید لازم است به‌طور تدریجی و در زمان‌های کوتاه‌تر کودک جدایی از والدین را تجربه کند.
16. برای تلاش‌های موفقیت‌آمیز کودک پاداش و جایزه در نظر گرفته شود.
17. در صورتی که کودک از رفتن به مدرسه یا مهد کودک امتناع کند و در منزل بماند نباید محیط منزل پر از سرگرمی و استراحت و تفریح باشد و به اصطلاح شرایط منزل به گونه‌ای نباشد که به کودک زیاد خوش بگذرد چون همین مشکل نرفتن کودک را به مدرسه تقویت می‌کند.

• منابع
1. aftab.ir
2. سایت مرکز خدمات مشاوره¬ای مهر
3. سایت روانشناسی دانشگاه زاهدان، وبلاگ آقای مصطفی نجفی
4. سایت تالار گفتگوی هم¬دردی
5. سایت واقعیت و خیال
6. سایت انجمن روانپزشکی کودکان و نوجوانان (iacap.net)

• گردآورنده:
ا.آسیائی

این روزها همه تازه ترین مطالب فرا کاو را در ایمیل خود می خوانند . شما نیز کلیک نمایید.

دانلود کارگاه های یک فراکاو:

++ کارگاه آموزشی درمان مشکلات جنسی (سکس تراپی)

++ دانلود کارگاه مشاوره ازدواج و خانواده

++ دانلود کارگاه طرحواره درمانی دکتر حمیدپور

++ دانلود دوره کاربردی درمان اختلالات اضطرابی

++ دوره تکمیلی درمان شناختی رفتاری اختلالات روانی

++ دانلود دوره درمان اختلالات روانی با رویکرد شناختی رفتاری – CBT :

++ دانلود دوره کاملا کاربردی درمان مشکلات جنسی زوجین و زوج درمانی

++ دانلود کارگاه بازی درمانی play therapy

===========================================

درباره‌ sardabir

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


5 + = یازده

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

موسسه محک

به سایت یک فراکاو خوش آمدید. لطفا از فروشگاه ما بازدید نمایید!

تحلیل آمار سایت و وبلاگ